EI DEUH

Ceu Hlun

Bialamkal: Thiah tlaktlak tampi an um lak ah Bawipa ca i biachim nak chance sung nan ka coh ve i tawlreltu cung ah kaa lawm, lawmh taktakte in. Baibal siangin chuak ko bang, biakin zong ah phungchim ka ting heu, CIM i ka tin zong atu hin cun voi 3 a si cang; i vanha ngaingai ah kaa ruat. Phungchim hi, an ka thiah lengmang lai ti hngalh cia ah cun kum khat i sermon 5/6 irin hi a har tuk hnga lo, hmualngei he ngei lo he cun; asinain, “aa tlak mi” tampi an um ko i misawhsawh hi cu khuamawchel pipi nan kan thiah ah hin kan va ilawmh awk a si ko tiah ka ti heu. Thiah chel tu ah thanuamte in kan chim khawh tawk chim kan izuam lai. Baibal caang ka taar lai i ka thawk colh ko lai.

<><         <><        <><

1 Peter 2:2
Bawhte chuakka bantuk in thlarau hnuk kha duh u,
cu thlarau hnuk nan din thawngin nan
hang lai i khamhnak nan hmu lai.

“Pathian bia hna-hnilh (ignore) ding taitai in zei ko dah nan ruah le nan tuah, i zei set dah nan chuahcanh?” tiah bia kan hal hna seh law zei dek kan chim hnga. Sehtan ruang i kan temh dah Job bang kan zainak lo ah, isonh hmaihngal awk kan ngei rua hnga lo dah ka ti. Caan pelnawi lawng lo tiang i rianh awk zei ngaingai a um dekmaw.

Pathian fale an ilawmh nak cu Bawipa phung ah a si i, achun azan in Bawipa phung an ruat e tiah Cathiang nih Salm 1 ah a ti ko nain, tuchan krifami i Pathian bia kan sunhsak theng lo ning, chim le ngaih kan duh cukmak lo ning, Baibal kan rel lo ning, Bible dicussion tehna kan tuah lo ning le kan ibiatak lo ning ka ruah ah, ‘Pathian fale’ ti awk kan tlak mei hen ka ti. Phungchim cu ngaih men in kan hei ngaih, ‘a phungchim a ttha’ kan ti, kan ttin. Zan a liam. Kan lung ah zei taang hlah, kan nun ah zei taang hlah. Phungchimmi hi ka zaang an faak. Kaa siter ah hin ka tha a chia taktak. Ka lung i a chuak mi cu, Pathian i Ezekiel sin Izarel mi zeipoilo pawl kong a rak chim mi hi a si. Tuchan krifa sining bakte hi a si ka ti. Zei a ti dah tiah:

Ka mi hna cu mi nih an tuah tawn cio bantuk in an ra huungmaang lai i an tthu lai. Chimh awk na ngeih hna mi bia cu an theih lai, sihmanhsehlaw an tuah lai lo. ‘Bia ttha a si’ an ti lai, an lung cu anmah pumpak miak nak cio lawng ah fekte in an bunh cang. Annih ca ah cun awttha ngai, hla dawh sak a thiamngai mi, tingtang tum a thiam mi ceo na si ko; na chim mi cu an ngaih lai, sihmanhsehlaw an tuah hrimhrim lai lo. (Ezekiel 33:31,32)

Ataktak ah cun tuchan mi lawng kan si lo. Tuan khuamang BC chan hrimhrim te in a rak si cia ko. Izarel mi hi profet nih heh tiah Pathian bia an chimh hna. Angaih belbel an ngaih i anmah kel lengmang an si. Pathian sin an biakam philh in siasal an bia han lengmang. Pathian profet an thah dih hna, Elijah lawng a taang. Elijah hmanh cu thah an timh, trouble maker a si e ti in. Har lengmang i Pathian bia an chim mi cu siasal Baal minung nih an phalh lengmang. Aa tuar ti lo i Srg. Ahab i a pumh mi Baal profet 400 cu Kharmel Tlang ah a va fuh hna. Obadiah nih rak hmu kaw, “Aziah na rat! Ahab nih a’n that lai lo maw?” a ti. “Elijah a ra e tiah hong chim leh” a ti. “Ka chím ngam lai lo. Van ah na rak kai diam ttung lai i keimah tu a ka thah lai” a ti. “Hong chim ko, ka’n lohtaak lai lo” a ti. A hong chimh.

Baal profet pawl cu Elijah nih cun a challenge hna. “Khah, nanmah biak mi maw Pathian taktak, keimah biak mi dah, fianh usih!” a ti hna. OK an ti. Caw caw hnih an thah. Caw khat veve sa can i, mahle thing biakheng ah chiah i, mahle pathian auh. A nung mi pathian poh nih biakheng le a cung i sa cu kanghter ding a si. Baal pawl nih cun an pathian cu vansanglaam in an auh. Chun tiang ah zei a chuak lo. Namte’n an sa an i-ah, an thi an ichuah i thang deuh in Baal cu an auh. Zanlei tiang ah zei te a cang lo. Elijah nih cun, “Kha, keimah caan” a ti i, a biakheng cu ti hmanh ciap cikcek in a toihter hna. Mah cun thla a cam ormar: “Maw Bawipa, Pathian taktak na sii an hngalh i an in zumh nakhnga ron ilangh law mah biakheng hi ron khaang” a ti. ‘Huk’ tiah biakheng cu a alh ko, datsi duah bang. Baal pawl cu, “Khah, nan hmu maw? Nanmah ruang ah dahkaw…” ti in a tlaihter hna i a thlang rawnlai ah vainam in a sah dih hna.

Ahab nih cun Elijah cu a that ngam han lo i Jezebel tu a tuukforh. Jezebel nih cun, Elijah cu, “Thaizing tiang ka’n nunh ah cun ka chiat seh” a ti. Elijah nih cun, thih cu a ttha lai lo a ti i nun nak lam a kawl, a Bawipa le a miphun ca ah. Toilei Beersheba ah a zultupa a vong chiahtaak i ram lulei Horeb ramlak tuhmawng ah ka rol lai ti in a zaam.

Ram caar ni lin lak i tlik le zaam cu si kaw a tha a baang. A lungthin zong a baang. A thlarau zong a baang. Hmunphiah kung kung khat te a um i mah tang ah cun aa din. Khua a ruah ah a ahha a mang; resenthei i Pathian bia an chim ah a miphun nih biapi in an la lo. An tuah kel lengmang an tuah. Siasal an bia. Pathian nih dan a tat hna i ral kut in vei zat zat an thi. Pathian bia chimh leen zong ah chimh lo an bang. Huat le raal vial an tong ung. Rawlttam le tihaal vialte. Elijah hawihna cu langaak rawl thlak ukak in a chang i nuhmuinu le a fa i thlaancaw i an ei hnek mi rawl hawihna a hal chin hna. Zei ah he ka nun a ti.

Lungdongh in mah hmunphiah kung toi ah cun leikhing hnam in thla a cam. “Bawipa, hi vawleicung nun hi ka zuam hin ti lo. Ron ka la cang ko. Ka pupa nakin ka ha deuh hlei fawn lo” a ti. Thla a cam nak cun aa hngelh—a buuhri i a si lai. Azatawk aa hngelh ah khin vancungmi nih a von tongh i, “Tho law rawl ei” tiah a von hangh. ‘Duk’ tiah aa hlau i khua a zoh. Lung lin cung ah chang rawh cia a hmuh. A pawng ah pelpahau in ti te aa chia. Changrawh le ti cu aa dinh. A aam an hnemh in a mit a ku i a me han. Vancungmi nih cun a von hnin han i, “Ei deuh, na lamcaan a sau rih, na celh lai lo” a ti. A tho i a ei chap. Van rawl a ei mi nih cun a tha a tlunter i ni 40 chung aam lo haal lo in a cawm, Bawipa Tlang thiang ah. [ 1Siangpahrang 18 & 19]

<><         <><

Pathian i a bia chim a thiah mi evangelist le pasatorte hi Elijah ton mi bantuk hi nan tong tawn ve ko lai. Resenthei i Pathian bia nan chim bu ah, soi le cong-awih le huat tiang hmanh nan ton a um ko lai. Krifami nan kan zoh zong ah nan lung kan dongh zawn a um ko lai. Bia ha ha nan kan chimh zong ah kan ngai felfai lo. Kan ngaih zong ah kan lung ah kan chia in kan ruat nolh ti lo. Kan ngaih i inn kan in ah kanmah kel—kan ruah kel, kan tuah kel, kan duh kel, kan chim kel, kan panh kel lengmang. Mah bantuk i nan tha a chiat chel ah, ‘Elijah tehna zong nih an rak ton cio’ ti hi philh lo ding a si. Elijah cu a lung a dongh bu in vawlei hnam in thla a cam, van rawl aa ei chap, i a lamcaan sau a peh tthan. Cu tik ah Bawipa nih thazaang thar a pek, rian thar a fial, zultu thar (Elisha) le tumtlin nak a pek tthan.

<><     <><

Krifami hi kan lamcaan a sau rih. Zei can dah a si ti rock hla pakhat nih a hal. “How Far Is Heaven?” a ti. A phi ka hngalh: Vancungkhua cu chanchung-kal a si. Chantawi ca zong ah chanchung-kal, chansau ca zong ah chanchung-kal. Nun chung poh cu kal thluangthluan a hau. A lam nih a nem theng lo. Si hmanh seh, kal a hau. Ngol ah cun phanh lo ding. ‘Caan saupi chung dingte’n ka rak nung cang i a zaat cang ko lai’ tiah pial khawh a si lo. Rak din nak irinh i sual a tuah mi cu, hlanlio i an rak dinnak kha hngalhpiak a si ti lai lo, an thi ko lai ti a si, Ezekiel 33:13 ah. Mah bia cu a nung rih.

 Khual lam sau cu thazaang laakbu in le lungheel in kal hniarmar a hau, rawl rep te he. Rawl rep kan ei lo ah cun cu kan lamthluan chuah nakding a har. Rawl ttha ei a hau. Ei cang zong ah ei rih a hau. Ei nolh a hau. Kan ei cia zong ei han lengmang a hau. Buh tehna, kawpi tehna zong ‘ka ei cang’ ti khawh an si lo; ei han lengmang a hau.

Thlarau lamthluan zong ah mahti cun a si. Thlarau rawl ei—Pathian bia ngaih—lengmang a hau. Ka theih cia a si, ka ngaih cang mi a si ti khawh a si lo. Theih han lengmang a hau. Ngaih nolh lengmang a hau. Elijah nih van rawl cu voi khat a ei i a za tiah aa din. Si hmanh seh, lamcaan a sau rih ca’h a za lo. Ei deuh a hau.

Peter cakuat i a kan forh mi hi Mirang holh cun ‘crave pure spiritual milk’ aa ti i ‘Thlarau hnuk thiang cu duh cukmak u’ ti khan a si. Bawhte hnuuk-haal i nu hnukthlum an dawp cukmak bantuk khin Thlarau hnuk dawp a duh cukmak ding kan si. Phungchim kan theih mi belte ah hin, thlarau bia nemmam a si lo mi, thlarau ca le zumh feh nak ca zong i apel hmanh san a tlai ding lo mi, an tam ngaingai: pulpit cung i phun le ram kong chim tehna, general knowledge sawhsawh chim tehna, mekazin/cazual ah ial hna seh law a za ko mi zatlang nun kong pulpit i kaipi tehna. Mah bantuk tu cu ngaih lo zong ah a poi lo. Ngaih leen zong ah thlarau thazaang le zumhnak a hang ding lo; vok banluang pek hmanh a hang deuh lai. Atu i ‘Pathian bia’ kan ti mi cu Peter cakuat i a chim mi bantuk khi a si; thlarau ca le zumh feh nak ca i a ha mi bia. Cawhnuk thurhnawm kan din ngam lo bang, kan thlarau a rawhter kho mi vawlei thil hrial ding khi a kan duhpiak mi a si heu lai.

Voikhat, hawi pakhat sin ah Pathian bia ngaih lengmang kan hauh kong hi biaruah pah in ka chim i, “Kaa thleng kho ti lai lo!” a ka ti. Phungchim kan ngaih hi kan ithleng lai ti ah a si theng lo. Ithlen le han le fon nak hmanh in, hnulei i kan tolh lo ding hi a biapi—kanmah kel tal i taan khawh ding hi. Kan han a pit cang ko na i rawl ei lengmang a herh rih bantuk khi a si. ‘Pathian bia cu theih rua ka theih cang i a za cang’ ti khawh a si lo. Insein BIT (atu MIT) ah khin B.R.E ka rak kai. ‘Krifa kan si ung ah cun Pathian bia hi hngalh pah ve a hau si kaw, camping crusade le training phunphun kai hau ti lo in BRE ah arial in ka cawn dih lawlaw lai’ tiah ka rak ti. Mah cun a za lai tiah ka rak ruah. A rak si nemmam lo. Zaat cang a um lo.

Phungchim ngaih hi a biapit hngalh ko bu zong ah zuam lo a um. Lung thawh lo zong a um. Lung ngan sual zong a um. Upa lungfim ko hi kan lung a ngan sual tawn rua ka ti. ‘Kei cu chimh ka hau ti lo’ hei ti bantuk zong in kan um pah rua ka ti. A chimtu/ chimning zoh i a bia ngaih lo zong kan ngei ko. Keimah hrimhrim hi ka si. Phungchim hi biakin lawng lo, TV, radio le maivan zong ah ka ngaih ve tawn. Mah tluk i ka biapitter ko bu ah lungngan le uah nih a ka kham taktak rih. Phungchim an dir minit 2 tiang i bia santlai an chim lo ah cun, zei dawhdang ah ka rel lo i ngaih zong ka ngai ti lo. ‘Aa timlaam rua lo, thla zong a cam lai lo’ ti ka ruah ah le ka Baibal kaa char i ka rel ziar ai. An hngawngcung bia an chim ti i ka ruah ah le, piangthar-lo phungchim tlukceo ah ka chiah i khua dang pi ka rak ruat. An biatinh (theme) a bawm lo mi bia sawhsawh an telh a tam ah le 'homiletics a cawng lo hih' ka ti i an phungchim tu ka rak edit. Phungchim ngaih sunhsak bu hmanh ah mah cu aa si kho si kaw, phungchim ngaih sunhsak lo chinchin ah cun zeitluk in dek Pathian bia hi a chol hnga. Lungngan le lungkhon ah cun Thawngha bia zeitluk ha ha an chim zong ah thlaici lung cung tla ah a cang ko. Kan thinlung hi vawlei ha si ding sin sersiam a hau.

Cathiang nih cun:

Nihin ah Pathian aw nan theih ahcun lungkhong in um hlah ua kan ti.

A chap i hiti hin a kan ti rih.

“Ka u le ka nau hna, a nungmi Pathian zamtak a duhmi lungthin halo le Pathian bochan duh lonak lungthin a ngeimi nan um sual nakhnga lo iralring u. Nannih cu sualnak nih an hlen hna nakhnga lo le lunghawng in nan um sual nakhnga lo, Cathiang i “Nihin” a timi kha nan caah nihin a si chung paoh cu, nifate in pakhat le pakhat ibawm lengmang u. Zeicah tiah a hramthawk tein ralha ngaiin kan rak zumhmi kha fek tein a dongh tiang kan itlaih ahcun, kan dihlak in Khrih hawi kan si dih zungzal lai.” [Hebru 3]

Krifa raan lawng lo, sazate ca zong ah mah cu a si. Van rawl ka ei cia hi a za rua tiah ruah ding a si lo. Thlarau bia ka theih cia hi a za rua tiah ruah ding a si lo. Ka chim cia kha a za lai ti zong ah ruah ding a si lo. Nolh lengmang a hau. Ngol lo in chim a hau. Simh lo in ngaih a hau. Thlarau hnuk cu haal cukmak i dongcat lo in dawp le din a hau.

Van rawl ei deuh kan hau.

 

<><      <><       <><

2008/5/23.