Mah ca hi rel awk ah ṭial a si; zumh awk ah a si lo. Kaadang maivan ah si seh, cauk ah si seh chuah kan siang lo.--Ceu Hlun




VAILAM TAH NAK

Bawi Zisuh cu Gethsemane ah zinglei arkhuang hlan deuh ah Rom ralkap nih an tlaih. Doika te ah tlangbawi sin an chuahpi. Mah dih cun ramuk Pailat sin ah bia caih awk in an kalpi. Pailat nih Herod sin ah a kuat ; nain Herod nih bia a caih ngam lo ca ah Pailat sin a khirh tthan. Faakpi'n an hrem. Judah mibu nih thah an hauh tuk ca ah Pailat nih cun, a sual nak a hmu na lo in, thah awk in bia a khiah i Rom ralkap a chanh hna. Rom ralkap nih cun damiah (mifir) pa hnih an tlaih mi hna he thahṭi ding in an hruaih hna.

Ahmasa in, damiah pa hnih an timh hna. Mah hnu ah, ralbawi nawl in ralkap nih vailam tah nak ca ding cu an timhlamh. Mah ralbawi hi ralkap za khat a uk mi a si i, mah lai zan Gethsemane i Zisuh a tlai tu Rom ralkap hna hruaitu kha a si. Rom phung ah mi pa khat vailam an tah tik ah ralkap pa li lengmang nih congh a si. Atu cu ralkap hleihnih le an bawipa an si. Vailam tah awk i an kalpi hna lai ah damiah pa hnih cu cei te’n an tuk taak hna; nain Zisuh cu an hrem ti lo; aziah tiah, a bia hmanh an chah hlan in zaa cikcek in hrem a huat cang ti ralbawi nih a hmuh.

Mah damiah pa hnih hna cu Barabbas minung an si i, an hruaitu Barabbas sin ah thah ve ding an rak si hnga; nain Barabbas cu Lanhtaak Kuut i sual ngaihthiam mi ah Pailat nih a thlah i a luat. Mah cun a zaka ah Zisuh cu vailam ah thah a si.

benhur

Atu cu Zisuh nih hin, vailam tah awk in aa chit tik ah, amah duhthimte in a tuah. Mah a tuah lai nak a chim chung mi ah: “Ka pa i a ka dawt le a ka zuah nak hi ka nunnak ngalh ka duh i mah ruang ah cun a si. Hmanhseh, ka nunnak cu ka hlam ṭhan te lai. Aho hmanh nih ka nunnak hi an la lo—keimahte nih ka ngalh. Ngalh nak nawl ka ngei i hlam ṭhan nak nawl zong ka ngei. Mah nawl cu ka pa sin in ka hmuh” a ti.

Mah zing suimilam pa kua hlan deuh ah mah hi a si. Ralkap nih cun Zisuh cu bawi tualrawn in Golgotha ti mi Luruh Hmun ah an hruai. Amah a zaang a faak mi mi tampi nih an zulh. Asinain a zultu mibu milu za hnih ringlo chung ah cun atam bik cu a ral le hlawhtlailo pawl vailam thilcang raalraap hmuh duh sawhsawh i aa thawh mi an si. Judah hruaitu ah tlawmte lawng vailam cung Zisuh thih lio hmuh duh i a kal mi an si. Pailat nih Rom ralkap kut ah a chanh cang ti le, thah ding in biachah a si cang ti an hngalh in, Judah upa atam cu biakinpi chung ah meṭing an tuah i a zultu pawl zeitin dah kan tuah hna lai ti icaih in an rian an itamter.


Luruh Hmun Kal Nak Ah

Biacaih bawi tual i an chuah hlan ah ralkap pawl nih cun vailam thing cu Zisuh liang ah an chuan. Phung ning ah sual phawt mi cu hreengkhenh nak hmun tiang thing hreeng cu put ter phung a si. Vailam hi a dihlak in sualphor nih put a si lo; a tawi-u (aphei) lawng put a si. A sau-u (tung) cu Luruh Hmun ah cun an kuat cia cang, tung thum. Ralkap le sualphor pawl a hmun an hong phanh ah cun tung cu vawlei ah fekte’n rak phun cia an si cang.

Phengphel raang ah meihol in sualphor pawl min le an sual phorh mi min ṭial mi iput in ralbawi nih hmai in hruai phung a si. Sualphor pawl vailam thing i an khenhchih hna i vailam tung i an bah hna hnu ah cun, mah an minkhenh cu an lucung zawn vailam tung par ah khenhchih i taar a si, thah awk tlak i an sual mi mi vialte i an hmuh khawh nakding ah. Ralbawi i a put mi Zisuh lucung taar awk tu cu Pailat hrimhrim i a ṭial mi a si, Latin, Greek le Aramik holh, holh thum in. “Nazaret Zisuh—Judah Siangpahrang” tiah a ṭial.

Pailat i mah ca a ṭial lio a hmu mi Judah bawi acheu cu “Judah Siangpahrang” ti i a ṭial lio ah cun duhlothlakte’n bia an tam. Hmanhseh, Pailat nih cun, “Mahti cun pei sual nan puh i nan rak chuahpi fam cu!” tiah a ti hna. Pailat lung an thlen khawh lo an hmuh tik ah, “‘Judah Siangpahrang ka si a ti’ ti tal in kan remhpiak kun law tiah anawl tu in an nawl. Pailat cu aa hnial lo; a ṭial cia ṭhinh nemmam izaal lo in, “Ka ṭial cang mi cu ka ṭial cang ko” a ti men hna. An hneek leen zong ah, “Ka ṭial i ka ṭial cang” a ti hna.

Oidang tawn ah cun, sualphor cu Luruh Hmun ah lamthluan sau bik in kalpi tawn a si, mi vialte nih hmu ta dih hna seh tiah. Atutan tu cu lam tawi bik in an kalpi hna. Damascus kot in an chuak i khuapi chaklei a panh mi lam zawh in Golgotha cu an phaan colh, Jerusalem i vailam tah nak hmunpi cu. Golgotha khattelei cu mirum um nak veng a si i, lam khattelei cu Judah minungkho pawl iphum nak thlaan hmun a si.

Vailam i thah hi Judah mihrem phung a si theng lo. Greekmi le Rommi nih mah vailam mithah phung hi Phoenix miphun thilti an icawn mi a si. Herod, mah tluk mi nunsual, hmanh nih vailam i mi thah hi a ruat kho set lo. Rommi nih cun Rommi cu vailam ah an tah bal hna lo. Sal le nawlzullo mi nauta pawl ca lawng ah an ruah. Zisuh vailam i an thah hnu kum sawmli ah Jerusalem cu ral nih an chim i, mah ah cun Luruh Hmun Golgotha ah cun Judah mi an ci mit deng tiang an thah hna nak vailam thing cu thap khat cung thap khat a-on in aa ong. Hi ni i an rak tuh mi thlaici cu kum sawmli a rauh ah a tlai an lawh.

Thah awk in an kalpi mi hna Jerusalem khuachung lam an tan cun, Zisuh kaa chuak zaangfahnak bia le lawmhnak bia a rak thei cang mi, Zisuh nunchung rianṭuan a hngal cang mi Judah nu pawl cu an lung a zur i, tilim kawng no nunnem bang zei sual lo Zisuh ngaite mualpho le danghlang i an kalpi riahmah an zoh an zoh ah ṭah an isum kho lo. An hmaika i a lanh ah cun nu pawl cu an ṭap ruangmang cio. Acheu nih cun zei poh ngamh in a hnulei sin in an zulh. Veelngei bawi nih cun aa mer i, “Maw Jerusalem fanule hna, keimah ca ah cun ṭap hlah u, nanmah ca le nan tefa ca tu ah ṭap u. Kei ka rian cu aa lim deng cang—ka pa sin ka kal colh cang lai. Jerusalem i a tlung ding mi harnak chimhramh tu cu aa thok hnek ceo a si. Zoh hmanh u, mah caan cu a ra lio: A cing i a hnuk dawp bal lo mi nu pei mi vanṭha an rak si hi nan ti caan a ra lio. Mah nicaan ah cun harnak chimhramh ton ṭih ah tlangcung lung khi ka tlak law tiah nan auhnawh te lai” tiah a ti hna.

Mah Jerusalem nu pawl i Zisuh an zaang a fah an langhter cu an ral a ṭha taktak. Aziah tiah vailam tah awk i kalpi cang mi cung i zaangfahnak ngeih cu phung he aa ralkah tuk mi a si. Thah ding i hruai cang mi cu mibu nih an duhduh in hauh khawh, serhlaih khawh, nehsawh khawh a si; nain hramh le zaangfah khawh a si lo. Lai phung ah, sa kan thah mi aho hmanh nih zaangfah lo ding a si bantuk khi a si. “Ngaihchiate’n e” kan ti ah cun upa nih an rak kan sik. Sachunh an tuah tik i tilim kawng no an duhduh i fei le nam i an chunh bang khin vailam tah nak i kalpi cang mi cu duhchung in nehsawh khawh a si. Zisuh cu, a hawile i an thuhtaak dih lio caan mui lio ah cun, zaangfahnak aw tete nih cun a hnemh tuk ve ko lai; hmanhseh, zaangfah lung a pu mi nu velngei hna zawn a ruah ah a ruat kho lo. Amah zaangfah na ah nawlngei bawi pawl lung an tong sual lai lo ti a ruat. Mah bantuk caan raalraap lio bantuk hmanh ah cun Zisuh cu amah zawn aa ruat theng lo; Jerusalem le Judah miphun dihlak cung i a tlung ding mi harnak chimhramh tu a ruat.

Zisuh cu vailam cung thih a huah nakding a kal ṭialmaal lio ah cun, a baang tuk; a hmaa hrulh. Anizan zanlei Elijah Mark inn i Zanrian Hmanung Bik an ei hnu in rawl kaa khat hmanh a ei ti lo; ti dor khat hmanh a ding ti lo. Chikkhat te hmanh mee in mit cungtang a sih lo. Mah hlei ah, biacaih nak pakhat hnu pakhat ah kalpi a si, thidii le hmakha i an hrem le a sa fah vialte le a thichuah vialte chim rih lo in. Mah vialte cung ah a lungfah, a thlarau-zawnruah ruang i a temh le minung sinak i thih lai lungleen (le hlawt mi si ihngalh) nih celh a ti lo.

kailio

Khua kotka i an chuahka ah a tha a dii tuk cang i a vailam cu a derh ti lo. A tlu i a thingrit nih cun a nenh. Ralkap nih cun an raak, an chuih. Mah ko na cun a tho kho lo. Ralbawi nih mah cu a hmuh ah, Zisuh i a iin cia mi hngal kaw, ralkap pawl cu a thlauh hna. An pawng ah Sairin khua pa Simon a um i, 'Zisuh liang cung i vailam thing cu la law Golgotha tiang nangmah nih pu law' an ti, a duh na lo in. A put.

Mahpa, Simon, cu Africa zo ram i a um mi Sairin khua in Lanhtaak Kuut zawh ah Jerusalem ah a hong mi a si. Sairin pawl cu Jerusalem biakinpi rian ding i an kal pah ah khuakhulh hauka hram khualeng ah an dircon ta i mah lio ah cun ralbawi i Simon rian a fial cu a si. Zisuh vailam putpiak rian a tin cu a van hmanh a ṭha, amah nih cun a duh lo na’n. Simon cu Luruh Hmun ah cun Zisuh a thih tiangte a rong taang i hawi le raal he a ron ichawn. A tlun hlaan, Jerusalem i a caam chung, Zisuh camhthawh a si hnu, ah vancung khua kong thawngṭha zumtu ralṭha ah a cang manh. An khua a tlun tik ah cun a chungkhar pumpaluk in vancung pennak chung ah a luhpi dih hna. A fapale pa hnih, Alexander le Rufus, cu thawngṭha thar chim ah saza ṭha tuk an si, Afrika ah. Mah tiang ah cun Simon nih, a thilrit a chaan mi pa Zisuh le a fapa hma a put lio i hawikom ah a ser tu Judah saza pa an ikhah a rak hngal rih lo.

Zing suimilam pa kua hnu deuh khin Golgotha an phanh le vailam tah rian aa domh cu a si. Rom ralkap cu an rian ca ah an itimlaam: damiah pa hnih le Mi Fapa an vailam cio i khenhchih ding cun. Leicung i rian biapi bik.


Vailam Tah Nak

Hmasabik ah ralkap nih cun Zisuh baan cu hri in vailam thing tleeng ah an ṭemhchih, i a kut cu thing ah cun thir in an khenhchih. A vailam tleeng (aphei) tung i an hon thlai le tung i fekte i an khenh hnu ah a ke cu tung ah an ṭemchih i thing ah cun an khenhchih, a kehnih thuanh i thawih kho ding in thir saupi an hman. Tungpi ah cun lamhbak bak khat a um, lamh khawh nak tawk ah. Mah cu ilamh pah seh an ti. Vailam tung cu a sang tuk lo. Zisuh ke hi vawlei in pe thum hrawng ah a um. Mah ca’h cun Zisuh nih a tang i a kong an chimcaih mi vialte le hruthrut puampuam i an serhlaih nak bia vialte a theih khawh dih. Mi mithmai zong a hmuh khawh dih i mi ṭah-aw zong a theih khawh dih. A pawng i a um mi zong nih cun Zisuh an caar lio i a chim mi vialte an theih khawh dih ve.

Phung ning ah cun vailam i thlai ding mi pohpoh cu an thilpuan phoih dih hmasa a si tawn, nain mahti i tawlawng i mi phothlai cu Judah mi nih an duh lo ngaingai ca ah Jerusalem i vailam tah ding mi pohpoh cu an kaikap hup tu ah biar an kaih tawn hna. Zisuh zong cu a thilpuan an phoih dih hnu, vailam i an thlai hlaan ah, mahti cun biar an kaih taak ve.

Vailam i mi an thah ah hin an thih a fah khawhchung in faak seh, an temh chung a sau khawhchung in sau seh, an temh khawhchung in teem ta hna seh ti in an dinhdorh nawn hna. Cuca’h micheu cu ni hnih/thum tiang thi kho lo in an um tawn. Mahti i a temh a sau tuk mi hna cung ah cun zaangfah a um ṭheu. Judah nutung pawl nih phu an ser i, vailam thlai mi hna an taksa tuarh a nem deuh nakding ah si cawh mi zu an ser i palai thlah in vailam cung mithi lio cu an hong chanh tawn hna. Zisuh cu an pek tik ah a teh i, tak hih si aa cawh mi zu a sii hngal kaw, a ti a haal tuk ko na bu in, din a duh lo. A al hna. Hringhriim in iing ko ning a ti. Bawipa cu a nunnak a dihdongh tiang te lungfimte’n a um. Thih faak mahtluk cu a minungfa sinak bakte i iin le ton a ngamh i a tei.

Zisuh a vailam i an thlai hlan ah hin, damiah pa hnih cu an vailam veve ah an thlai cang hna. A that tu ralkap pawl cu an vawlhpamh in cil an chaak leen hna.  Zisuh tu cu bia caang khat te a chim, a vailam thing i an khenhchih lio ah: “Ka pa, ngaithiam hna; zei an tuah an hngal lo” a ti. Mahti i amah a nawng cuahmah mi hna cung i zaangfahnak le dawtnak he bia a chim khawh cu zeidang ruang ah a si lo; a nunchung vialte mah zawn iruat lo i aa peek nak in aa sehchih mi dawtnak le zawnruahnak a thinlung in a hmurka ah an puut an chuah ca ah a si.

Bawipa vailam i aa thlai hnu ah cun, a mintaar cu a lucung ah ralbawi nih a hon khenhchih. Holh phun thum in aa ṭial i, “Nazaret Zisuh—Judah Siangpahrang” tiah aa ti. Judah mi nih, mah cu, serhsat ah an rel i an thin a khut in a khu. Pailat ve zong a thin an tongh, Judah mi nih cun. Ninghngal hnawh, nehsawh le thlanglamh ah aa ruah. Judahmi cu an tuahsernak lehrulh a duh. Angaite ah cun, “Zisuh, tapungpa” ti hmanh in a ṭial khawh mi a si. Sihmanhseh, mah Jerusalem Judahmi pawl i Nazaret an nautat ning hngal tuk kaw, ifaksak zualhma hna seh tiah a serhlaih hna cu a si. Thah aa huah mi Galilee pa ngaite “Judah Siangpahrang” von ti nih cun an thin thalkah in a kah hna lai ti hngal na bu i a ṭial mi a si. Kap cekmak hna seh a ti rua.

Judah upa pawl cu, Pailat i a thlanglamh hna ning le Zisuh lu cung i mah ca a taar an theih cun Golgatha ah cun an hong tli cukmak. Asinain Rom ralkap nih dirkamh hna kaw cataar cu an phong ngam ngaingai lo. Mahti i an phongh khawh lo leisang cun mibu lak ah an lut i, mah cataar zei i rel lo ding in zerkhut bia an vahter.

Lamkal Johan le Zisuh nu Mary, cun Ruth le Jude, an hong phaan colh. Zisuh an thlaika le a minkhenh ca ralbawi i a taarkate a rak si. Johan lawnglawng cu Zisuh zultu pa hleikhat chung ah Zisuh vailam tah lio a hmu mi a si. Amah hmanh cu caantling in a um lo; Zisuh nu Mary a honpi dih in amah nu le a nu hawile vong ṭhit ah aa let ṭhan, Jerusalem ah.

Zisuh cu a nu le Johan he a nau le a far a hmuh hna ah cun aa lawm i a merh. Zei hmanh a chim lo, chim cu. Mah lio ah cun Zisuh vailam tah tu ding rian thiah mi ralkap pa li cu, an tuah keel, a thilpuan an rak iphaw. Pakhat nih a kedan, pakhat nih a lupawng, pakhat nih a taimenh, palinak nih a puanfual. A taang mi ah pumtuam angki khuk tiang fual. Mah cu cheu li ah icheuh ding an si. Nain, an zoh tik ah angki fual dang sawhsawh bantuk a si lo, i thleh sian lo in cofung an zuuk. Zisuh nih cun mah a puan an iphawt lio le zei khuaruat lo pawl i an thlanglamh lio cu an cung in a von zoh ko hna.

Bawipa thilpuan Rom ralkap pawl i an ilaak dih cu a ṭha. A zultu nih tingco hna seh law an sunhlawih tuk nak ah biak zong an biak sual hnga, a minung biak can ah. An Bawipa nih cun amah leicung a nun chung thilri zei hmanh ingeih hna hlah seh ti a duh. Anih i a duh mi cu a Pa duhnak tuah nak i aa pek nak thlarau lungput tu hi philh lo in hngal camcin hna seh ti a si.


Vailam Tah Lio A Hmu Mi Hna

Ninga ni zinglei suimilam pa kua le acheu hrawng ah Zisuh hi vailam cung ah an thlai. Suimilam hleikhat hlan ah, minung thongkhat ralchan hi Mi Fapa vailam tah lio zoh nuamh ah an ibu cang. Mah caan tuksuum chung pumpaluk ah cun mit i hmuh lo mi vancung mi ruun cu daite in an con. Zeizong Sertu rilmaal thilnung sawhsawh thih i a thih lio, mah hmanh ah mualpho tuk le nauta tuk i a thih lio, thil cang chimdong cu khuaruahhar in an zoh.

Mah vailam tah lio i a um bal mi hna ah Mary, Ruth, Jude, Johan, Salome (John nu) le aa lungsak kho lo mi zumtu hna—Mary (Clopas nupi, Zisuh nu i nau), Mary Magdalene, le Rebecca, ahlan i Sepphoris mi, an si. Mahhna hi le Zisuh hawile dang hna cu daite i um in, Zisuh lungsau ning, tuarh sau a ngamh ning fiang in an hmuh i, a temh-iin nak vialte cu sachunh zoh in an zoh ko.

Aa chok mi nih lungawi in an lu an thin i, “Biakin ni thum ah ṭhet i ni thum ah a sa ṭhan kho mi nih ikhamh kun ngat. Pathian fapa na si ah aziah dah na thing hreeng cung khan an rung ṭum lo?” ti tehna in an ti. Mah bang cun Judah upa cheukhat nih an dehcawh i, “Midang cu a khamh hna, amah vial cu aa khamh kho ṭung lo” an ti. Acheu nih, “Judah siangpahrang na si ah cun, na thing hreeng cung khang rong ṭum, law kan in zumh lai” an ti. Mah hnu zong cun an hauh i, “Pathian nih a ka chanh lai tiah aa ruah. Pathian Fapa ka si e ti hmanh aa ti. Atu zoh tuah u, mifir pa hnih karlak ah an thlai ko hi!” an ti. Mifir pa hnih hmanh nih cun an phunhzaih i bia khaa an chaak.

An bia rimnamnam Zisuh i a leh hna lo tik, Lanhtaak Kuut ca i itimhlamh a hauh cang tik, ṭausang suimilam hlei khat le acheu hrawng, ah cun, neek bia chia chia a chim mi mibu zong cu iṭhek in anmah kal nak cio ah an kal pah dih cang. Minung sawn nga hmanh an taang ti lo. Ralkap pawl cu chuncaw ei an izaal. An rawl replo cu le zu thor cu an chuah, thih hngah pah nak ah. An zu an din hnek ah khin serhlaih in Zisuh cu an hon pek ve. “Judah siangpahrang sin ah vanṭhat tlung ko seh” an hei ti. Mah tluk an serhsat leen zong i a iin khawh hna ning an hmuh ah ralkap pawl cu an khuaruah a har. Zeitin dah a celh ual hnga an ti.

An eidin lio Zisuh i a hmuh hna ah, an cung cun a zoh hna i, “Ka ti a haal” a ti. Zisuh chim mi a theih cun ralbawi nih cun a thawl chung zu ah puanchia a hnem i fei zum in Zisuh cu a hon tuh, a hmur a caar tuk i nem deuh seh, zaangfaak in, tiah.

Zisuh cu a camthiamnak hman i siaremnak kawl lo in, a minung keel sinak bakte i vailam cung thih iin khi aa sehchih. Minungfa sinak in a nung i, minungfa sinak in a thi lai—a Pa duh nak tuah in.


Vailam Cung Mifir Hna

Aa thlai ve ko mi damiah pakhat nih cun Zisuh cu bia a tam hnawh. “Pathian Fapa na si ah aziah dah naa khamh lo i kanmah zong na kan khamh lo?” a ti. Mahti i a mawhchiat cun, mifir pa khat, oi tampi Zisuh cawnpiaknak a rak ngai cang mi, nih cun, “Pathian taitai hmanh maw na ṭih lo? Kannih cu kanmah tuahsernak ruang ah a hmaan ningte’n mah hi kan iing. Anih hi cu a hmaan ning lo in a iing. Kan sualnak ca ah sualngaihthiam hal in kan thlarau ca ah khamhnak hal usi law a ṭha deuh” a ti. Mah mifirpa bia a theih cun Zisuh cu hmaipanh in mahpa lei ah cun aa mer. Amah lei i Zisuh aa mer a hmuh cun, mahpa cu a tha a tlung, a zumhnak mei a liauter i, “Bawipa, na pennak chung na luh tik ah ka hlam ve te” tiah a ti. Zisuh nih cun, “Biatakte ka’n chimh, pialraal ah kan umṭi lai” tiah a ti.

Thih i a rial cuahmah lio zong ah cun zumh lung a ngei cang mi damiahpa i zumh chimphuan nak bia a chim mi ngaih nak ah veelngei Bawipa nih cun a hna a tun i caan a pek rih ko. Mah mifirpa i khamhnak a banh tik ah, chanhchuah a ton taktak. Mah hlan oi tampi cu Zisuh zumh khawh nakding ah dawnkhaan tu a rak ngei lengmang. A caan hmanung bik atu ceo ah a thinlung um-ek in Bawipa lei a hoih khawh hi a si. Zisuh i vailam cung thihnak a fuh ning a hmuh in mah mifirpa nih hin mah Mi Fapa hi Pathian Fapa ngaite a si ko ti hi al kho lo in a zumh i a fek.

Mah, mifirpa lungthlen le Zisuh i ngaihthiam le pennak chung i luh a can cuahmah lio ah hin Lamkal Johan cu a um lo, a nu le a nu hawile vong ṭhit ah khua chung ah a vong luh taak  lio a si. Mah kong hi Rom ralbawi a lung aa thlen hnu ah Luka nih mah ralbawipa sin cun a ron theih.

Lamkal Johan nih hin mah vailam ni thilcang kong hi a cinken ning in a hnu kum zabu thumchuah hnih (kum 65) hrawng hnu ah a chim. Hngalh nak dang pa khat a um mi cu, mah lio i vailam rian ngei Rom ralbawipa, a hmuh mi le a theih mi thawng in Zisuh a zum i leicung i a um mi vancung pennak chung ah chungtel tling in a lut mi, sin in a si.

A sual lung aa thei mi mah damiah tlangvalpa hi sual nun lei ah mi nih an rak hruai mi a si. Mi thil chuh le fir rian aṭuan mi cu an ram chung nawlngei pawl dik lo ning duh lo ruang i aa tuahsual mi pawl an si. Mah bantuk cawnpiaknak le thilti khawh duh ruang ah cun nun ṭha te i a nung ding ko mi mino tampi cu ruut le reu lam an zawh. Atu i tlangvalpa zong nih hin Barabbas hi pasalṭha (hero) ah a rak ruah. Atu cu a hngalh cang. Pasalṭha taktak cu atu a pawngte ah vailam ah aa thlai ko. Aa fiang cang. Zisuh aa hngerhchan cun a thinlung chung ah dawtnak lungthin, zumhtlak sinak le lianhngannak taktak kong lau phah nak tlak in a lut.

Zisuh a hauh cuahmah mi mibu chung mi pa khatkhat aho poh nih khin, mah mifirpa lung kilne i a cang mi zumh hrin nak hi tongtem ve in Zisuh hi zaangfah hal ve hna seh law, mifir lungthleng pa sin i langhter cang mi dawt zawnruah nak bantuk hi an co ve ko hnga.

Pialraal i an umṭi lai nak Bawipa hmurka chuak biakam mifirpa i a theih tlawmpal ah cun, Johan cu khua chung cun a hong phaan—a nu le zumtu nu kutdong zat tluk he. Johan nih cun Zisuh nu Mary cu a domhtlaih pah. A fapa Jude cu khattelei ah a dir ko. Zisuh i a von zoh hna tik ah, chun laicer a si, i a nu cu, “Minu, na fapa kha zoh!” a ti. Johan cu a von chawnh ve i, “Ka fapa, na nu kha zoh!” a ti. Mah cun an pahnih a chimhṭi hna i, “Hika hmun hin kal cang u” a ti hna. Mah zulh cun Johan le Jude nih Mary cu Golgotha cun an kalpi. Johan nih cun amah Jerusalem i a ngam nak hmun ah nu cu a kalpi i mah dih cun vailam lei cu a hei zohpi taak duak. 'Maw ka fa!' a ti lai.

Lanhtaak Kuut dih cun Mary cu Bethsaida ah a tlung. Mahka i Johan inn ah cun a nunchung a um. Mary hi Zisuh thih hnu ah kum khat ṭha hmanh a nung lo.

Mary a kal hnu ah, nu dang cu tlawmpal an ithawn i hlaat deuh in vailam cu an cuanh. Zisuh vailam cung i a dihdongh tiang te an um. Bawipa ruak vailam cung i an ṭhumh tiang a pawngte cun an dirhnawh ko.  


Vailam Cung Caan Dong

Mah kumcaang lio i um ding ah cun a tuan tuk rih nain, chun suimilam hleihnih fai te ah khin van khi mui dih lak in leicil khu bantuk nih a phenh, van sangpi in. Jerusalem khuami nih cun Arab thatse ram in thli lin le thatse phusim (sandstorm) a ra hnek ti an hngalh. Chunhnu suimilam pa khat hlan ah van cu a nak tuk cang, ni a phenh dih. Golgotha i a um rih mi hna zong cu khua chung ah an tli thluahmah. Mah hnu tlawmpal i Bawipa nun a dihdongh ah cun minung sawm thum hmanh an taang ti lo. Rom ralkap pa hleithum le zumtu pa hleinga tluk lawng an taang cang. Mah zumtu cu nu lawngte dok an si, pahnih ti lo cu. Zisuh nau Jude le Bawipa cah lai te i a hong phaan mi Zebedee fapa Johan.

Chun suimilam pa khat fai ah, thatse phusim a dung chin lengmang mi lakpi ah cun Zisuh cu a lung a tlau pah cang. Dawtnak, ngaihthiamnak, le mi chimhhrin nak bia hmanung bik bik zong a chim dih cang. A rovui bia—a nu zohkhenh nak bia—zong a chim cang. Thih a naih tuk cang lio caan ah cun Zisuh minung lungthin cu Hebrew cathiang chung bia chim in dinh a la. Salm ko a chim hna. Minungfa Zisuh a lung a tlau dih deuh hlan i a lungchung i a ruah mi cu Salm cauk chung bia cheukhat khi an si, atu i Salm 20, 21 le 22 khi. A hmur cu a cawl pah lengmang nain mah biacaang a lungchung i an chuah ning in a chim kho ti hna lo; chim nak tha a ngei ti lo, a thiam dih ko hna nain. Achelchel te lawng ah a pawng i a dir mi nih cun a chim mi an theih khawh. “Bawipa nih a thim mi siangpahrang teinak a pek cang”, “Ka ral cu na kut nih a ton hna lai”, “Ka Pathian, ka Pathian, aziah dah na ka hlawt?” ti tehna. Zisuh nih hin ka pa duhning in ka um deuh rua lo a ti nak akhoi zawn hmanh a um bal lo. Atu zong a pa duhning bakte i a nunnak a pek nak hi lunghrinh nak a pel hmanh a ngei lo. Ka pa nih a ka hlawt tiah aa ruat hrimhrim lo. A kaa i a chuak mi cu a lung a loh hlan deuh a lung kilne i taang mi bia, cathiang chung bia a rak thiam tuk cang mi Salm 22, “Ka Pathian, ka Pathian, aziah dah na ka hlawt?” ti i aa thok mi khi a si. Mah zawn te cu biacaang caang thum fiangte i a chim khawh mi, a pawng mi i an theih khawh mi, cu a si.

Mipaamlio Zisuh i a minung a hal hna mi hmanung bik cu, chunhnu suimilam pa khat le acheu ah a si i, “Ka ti a haal” a ti, a oi hnih nak. Tuan deuh i ti thor a hnulh tu ralbawipa ningning nih zuti thor ah puanchia a hnem i fei par ah thil in Zisuh cu a hmur ah a hon hnulh ṭhan, a hmur a caar tuk ai tiah.

dark

Thatse phusim cu a tha a ṭhawng chin i van a khat. Khua a mui chin lengmang. Mah zong ah cun ralkap pawl le zumtu pei khat cu an dir ṭhingṭheng ko. Ralkap pawl cu vailam pawng ah cun an ipong i, thatse i a tan dih hna lo nakhnga an ikup. Johan nu le midang nih cun hlaat nawn in an cuanh hna. Annih cu lungpi hram ah an dor. Bawipa i a thaw hmanung bik a chuah ah hin a vailam tung hram ah Zebedee fapa Johan, Zisuh nau Jude, a far Ruth, Mary Magdalene, le Rebecca (Sepphoris khuachuak) an um.

Suimilam pa thum a ti lai te ah Zisuh cu thangpi in a au ruahmah. “Aa lim cang! Ka pa, na kutchung ah ka thlarau ka ap cang” a ti. Mah a chim dih cun a lu a khun i nun cu a thlah. Rom ralbawipa cu Zisuh thih ning a hmuh cun a ṭaang aa cuum i, “Ataktak ah cun mah pa hi cu miding a si; Pathian Fapa a si ngaite lai” a ti. Mah chikcaan thok cun Zisuh cu a zumh. Zisuh hi ṭihzah awk tlak in a thi, ṭihzah awk tlak i a rak nun bang in. Siangpahrang a si nak zalongte’n a chim ko i, ngaihchiat ni i thil a cang mi vialte zong a ke tang ah a chiah khawh dih. Aa thim mi zultu hna himnak a khaan dih hnu ah, ningzak le mualpho i amah thih cu amah duh te in a ton. Peter thinbul khuasual zong poi chuak lo te in a daihter i, mah hnu ah Johan cu amah a thih tiang a pawng te i um ding in a khaan. Sanhedrin lainawng pawl sin ah a si taktak ning a langhter i Pailat nawlngeih nak cu Pathian Fapa amah sin i a ra mi a si kong Pailat cu a hngalhter. A vailam tleng cu amahte nih Golgotha cho ah a put i, Pialraal Pa sin ah a thlarau cu dawtnak rian a lim hnu ah a ap. Mah bantuk nun—le mah bantuk thih—hnu ah cun, “Aa lim cang” a ti khawh cu a si.

Lanhtaak Kuut le Sabbath ca i itimhlamh ni a si ca ah, Judah mi nih mi pum/ruak Golgotha i ihunh ko ding cu an duh lo. Mah ca’h Pailat sin ah an kal i mah minung pa thum hna ke ruh khiah i vailam in ṭhumh i mi nunsual pawl vui nak khor ah ni tla hlan ah hlonh ding in nawl an va hal. Mah halnak a theih cun Pailat nih cun ralkap pa thum a thlah colh hna, Zisuh le damiah pa hnih ke va khiak ding in.

Golgotha an phanh in mah ralkap hna nih cun damiah pa hnih hna ke cu an khiah; Zisuh tu cu a rak thi cang. An khuaruah te a har. Hmanhseh, a thi ti fianh nak ah ralkap pa khat nih Zisuh cu a kehlei hnak ah fei in a hon sawh. Vailam i mi an thlai mi hna hi ni hnih hnih ni thum thum a nung zong an tampi, nain Zisuh cu a lungfah le thlarau ngaihchiat celh awk ṭha hlah kaw a pumsa nunnak cu suimilam pa nga le acheu ah a dong.

An thah dih cun

Thatse phusim tang khuamui lak ah cun, zanlei suimilam pa thum le acheu ah, Zebedee fapa David nih Bawipa thih thawng thanh ding in zualko a thlah hna. Zualko pa khat cu Bethany khua i Martha le Mary inn ah a thlah. Mahka ah cun Zisuh nu Mary a chungkhar he a caam taak lio a si ṭheu lai tiah.

Bawipa a thih hnu ah cun Johan nih nu pawl cu, Jude zohkhenh nak in, Elijah Mark in ah a tlunter hna. Mahka ah cun Sabbath ni a dih tiang an taang chung. Amah Johan tu cu, mah tiang ah cun Rom ralbawi nih cun a hngalh tuk cang i, kal lo in Golgotha ah cun a um. Mah a um chung ah cun Pailat i Zisuh ruak sim nak nawl a pek mi hna Joseph le Nicodemu an hong phaan. Bawipa ruak hi a thih hnu ah suimilam pa khat chung vailam ah aa thlai, damiah pa hnih ruak ralkap nih ṭhum hmasa hna kaw.

Mahti cun lei le van vialte an ṭah dih ni cu a liam ruangmang. Zeizong vialte a ser tu, minung pumsa in a lang mi Mangcem vailam an tah ni ah cun lei le van a hlum mi thlarau vialte cu ngangko in an um. Zeizong cung i cungnung bik i a dawt mi minung a tlanh hna nak rianpi a lim lio cu khuaruahhar in an zoh. ‘Minung hi zei dah a si i mahti ko hin a hnakkar ah a tenh le a tlanh’ an ti lai.

----------

robawm.com